Yaxın Şərq savaşı: 100 günlük müharibə dünya iqtisadiyyatında nələri dəyişdi?
ABŞ/İsrail-İran arasında baş verən müharibənin 100-cü günündə Hörmüz boğazının uzun müddət bağlı qalması qlobal iqtisadiyyata ciddi təsir göstərib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, dünya neftinin təxminən 20%-nin keçdiyi bu strateji keçidin bağlanması enerji bazarlarında böyük dalğalanmalara səbəb olub.
Neft və təbii qaz qiymətlərinin artması qlobal inflyasiya təzyiqini gücləndirib, eyni zamanda iqtisadi artım proqnozlarını aşağı salıb. Enerji idxal edən ölkələr yüksək xərclərlə üzləşərkən, enerji ixrac edən Körfəz ölkələri də tədarük və satış itkiləri yaşayıb.
Neft qiymətləri kəskin yüksəlib
Müharibədən əvvəl Brent nefti təxminən 70 dollar səviyyəsində olduğu halda, qısa müddətdə 138 dollara qədər yüksəlib. Daha sonra müəyyən enişlər olsa da, qiymətlər böhran öncəsi səviyyədən xeyli yüksək qalıb.
Artan enerji qiymətləri yalnız nefti deyil, təbii qaz, gübrə, dizel və aviasiya yanacağı kimi sahələri də bahalaşdırıb. Bu isə sənaye, kənd təsərrüfatı və nəqliyyat sektorlarında əlavə xərc təzyiqi yaradıb.
İxrac edən ölkələr də zərər görüb
Körfəz ölkələri yüksək qiymətlərə baxmayaraq ixrac həcmlərinin azalması səbəbilə itkilərlə üzləşib. Beynəlxalq Valyuta Fondu (IMF) Səudiyyə Ərəbistanının artım proqnozunu aşağı salıb, Qətərdə isə enerji infrastrukturlarına hücumlar istehsal fasilələrinə səbəb olub.
Ən böyük yük idxalçı ölkələrin üzərindədir
Çin, Hindistan, Yaponiya və Cənubi Koreya kimi böyük iqtisadiyyatlar artan enerji xərclərindən ən çox təsirlənən ölkələrdir. Bu dövlətlər sənaye istehsalını dəstəkləmək üçün strateji neft ehtiyatlarından istifadə etməyə başlayıb.
Avropada inflyasiya riski artır
Avropada təbii qaz qiymətlərinin 50%-ə qədər artması inflyasiyanın yenidən sürətlənməsi və iqtisadi artımın zəifləməsi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.
Staqflyasiya riski gündəmdə
IMF qlobal artım proqnozlarını azaldıb, inflyasiya gözləntilərini isə artırıb. Ekspertlər dünya iqtisadiyyatının eyni anda həm aşağı artım, həm də yüksək inflyasiya ilə xarakterizə olunan "staqflyasiya” riskinə doğru getdiyini bildirir.
Uzunmüddətli təsirlər gözlənilir
Hörmüz boğazındakı böhran enerji ticarəti marşrutlarını və iqtisadi balansları yenidən formalaşdırır. Ekspertlər hesab edir ki, boğaz açılsa belə, yaranan iqtisadi təsirlər uzun müddət davam edəcək.
Goldmedia.az
Mövcüd problemlərinizi və təkliflərinizi bizə göndərə bilərsiniz. E-mail: [email protected] Telefon: (+994) 55 740 69 26
